AVG en doelgroepgericht adverteren in recruitment: wat mag?

7 min leestijd

Teamoverleg Tadaah

Wil je je vacature voor monteurs, operators of scheepsbouwers gericht laten zien op Facebook, Instagram of LinkedIn? Dan gaat het niet alleen om wie je bereikt, maar ook om welke data je daarvoor gebruikt. Het korte antwoord: algemene doelgroepkenmerken en echt anonieme inzichten gebruiken om je campagne te sturen, is iets anders dan zelf persoonsgegevens verwerken of uploaden. Zodra informatie herleidbaar is tot een persoon, ook via een combinatie van gegevens of na pseudonimisering, val je onder de AVG. Het gebruik van gegevens van je eigen personeel voor een lookalike-doelgroep vraagt extra voorzichtigheid.

Dit artikel geeft je een praktisch kader voor AVG en doelgroepgericht adverteren in recruitment. Het is geen juridisch advies. Voor een sluitend oordeel over jouw campagne heb je een privacyspecialist nodig, daar komen we verderop op terug.

Doelgroepsegmentatie of persoonsgegevens: waar ligt de grens?

Bij doelgroepsegmentatie bepaal je welk type kandidaat je wilt bereiken. Denk aan een regio, een vakgebied of een functieniveau. Je beschrijft een groep, geen individu.

Bij het verwerken van persoonsgegevens gaat het om informatie over een herkenbaar mens. De Europese Commissie omschrijft persoonsgegevens als alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare levende persoon. Ook losse stukjes informatie die samen tot één persoon leiden, tellen mee.

Twee punten uit diezelfde uitleg zijn voor recruitmentcampagnes direct relevant:

  • Gepseudonimiseerd of versleuteld is niet anoniem. Gegevens die nog terug te koppelen zijn aan een persoon, blijven persoonsgegevens en vallen onder de AVG.
  • Echt anoniem valt erbuiten. Alleen als iemand niet meer identificeerbaar is, en die anonimisering onomkeerbaar is, gaat het niet meer om persoonsgegevens.

Let op kleine groepen. In een nichevak zoals scheepselektrotechniek kan een combinatie van woonplaats, leeftijd en specialisme al naar één persoon wijzen. Een ‘segment’ kan dan in de praktijk een individu zijn.

Wat doet het advertentieplatform en wat doe jij?

Als je in een advertentieplatform targetingcriteria aanklikt, verwerkt het platform de gegevens van zijn gebruikers. Dat betekent niet dat jij als adverteerder buiten beeld bent. De Europese privacytoezichthouders (EDPB) hebben richtsnoeren opgesteld over targeting op sociale media. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens richten die zich op de rollen en verantwoordelijkheden van zowel adverteerders als aanbieders van sociale media, en op de privacyrisico’s voor gebruikers en de juridische basis voor de verwerking. Een voorlopige versie verscheen in oktober 2020; de definitieve tekst is na reacties aangepast.

Welke data speelt mee in een recruitmentcampagne?

Niet alle data in een campagne weegt even zwaar. Het helpt om per type data te kijken of het om een groep of om herleidbare personen gaat.

Meer weten over datagedreven recruitment?
Ontdek hoe AI, doelgroepdata en arbeidsmarktinzichten helpen om de juiste kandidaten aan te trekken. Download onze whitepaper voor praktische inzichten of neem vrijblijvend contact op voor advies dat past bij jouw organisatie.
Type data Gaat het om persoonsgegevens? Waar let je op?
Openbare arbeidsmarktdata en geaggregeerde cijfers Niet als niemand identificeerbaar is Controleer bij kleine groepen of een combinatie van kenmerken toch naar één persoon leidt
Doelgroepinzichten uit onderzoek, zoals wat operators belangrijk vinden Niet als de resultaten onomkeerbaar anoniem zijn Gepseudonimiseerde antwoorden met een sleutel blijven persoonsgegevens
Targetingcriteria in een advertentieplatform Het platform verwerkt gegevens van zijn gebruikers Ook als adverteerder heb je een rol; laat beoordelen welke verantwoordelijkheden voor jou gelden
Lijsten met gegevens van (oud-)medewerkers of eerdere sollicitanten Ja, ook als ze versleuteld of gepseudonimiseerd zijn Controleer de oorspronkelijke doeleinden; bij een nieuw doel vragen verenigbaarheid, rechtsgrond en eventuele toestemming een aparte toets

Hoe je zonder persoonsgegevens toch scherp krijgt wie je zoekt, lees je in het artikel over een doelgroepanalyse maken voor blue collar-vacatures. Voor de keuze van regio en functie in je targeting is vacaturetargeting per regio en functie een goed vertrekpunt.

Lookalike-doelgroepen op basis van je eigen personeel: de risico’s

Het idee klinkt logisch: je beste monteurs zijn het profiel dat je zoekt, dus waarom laat je een platform geen vergelijkbare mensen zoeken? Zodra je daarvoor gegevens van medewerkers gebruikt, verwerk je wel persoonsgegevens. Ga daarom eerst na of dat gebruik past bij de doeleinden waarvoor je die gegevens hebt verzameld.

Risico 1: een nieuw doel voor bestaande gegevens

Controleer eerst voor welke doeleinden je personeelsgegevens oorspronkelijk hebt verzameld en vastgelegd. Valt advertentietargeting daar niet onder, dan is een lookalike-doelgroep een nieuw doel. Volgens de Europese Commissie kun je gegevens die op bijvoorbeeld een gerechtvaardigd belang of een overeenkomst zijn verzameld, in sommige situaties voor een ander doel gebruiken. Maar alleen nadat je hebt gecontroleerd of dat nieuwe doel verenigbaar is met het oorspronkelijke doel. Daarvoor kijk je onder meer naar:

  • het verband tussen het oorspronkelijke en het nieuwe doel;
  • de context waarin je de gegevens verzamelde, zoals de relatie tussen jou en de medewerker;
  • het soort gegevens en of die gevoelig zijn;
  • de mogelijke gevolgen voor de persoon;
  • passende waarborgen, zoals versleuteling of pseudonimisering.

Risico 2: toestemming van medewerkers is lastig

Je denkt misschien: dan vraag ik mijn mensen gewoon om toestemming. Volgens de Europese Commissie moet toestemming vrij gegeven zijn. Iemand moet kunnen weigeren of intrekken zonder nadeel. Bij een duidelijke ongelijkheid, zoals tussen werkgever en werknemer, is toestemming niet vrij gegeven. Een vinkje van een medewerker is dus geen vanzelfsprekende oplossing.

Risico 3: versleutelen maakt het niet anoniem

Een gehashte of versleutelde lijst voelt veilig. Maar zolang gegevens terug te koppelen zijn aan een persoon, blijven het persoonsgegevens onder de AVG. Dat versleutelen kan wel meewegen als waarborg in de verenigbaarheidstoets.

Wil je een lookalike-aanpak toch overwegen? Leg dan vooraf vast welk doel, welke gegevens en welke rechtsgrond je gebruikt, en laat dat toetsen voordat er een lijst naar een platform gaat.

Waar vind je een juridisch sluitend antwoord?

Dit artikel geeft je de kaders. Of jouw specifieke campagne voldoet, hangt af van je opzet, je platform en je gegevens. Daarvoor kun je terecht bij:

  1. Je functionaris gegevensbescherming of privacyverantwoordelijke, als je organisatie die heeft.
  2. Een privacyjurist of -adviseur die je advertentieopzet en datastromen kan beoordelen.
  3. De Autoriteit Persoonsgegevens, die uitleg publiceert en verwijst naar de EDPB-richtsnoeren over targeting op sociale media.

Neem naar zo’n gesprek concreet mee welke targetingcriteria je wilt gebruiken, of je zelf lijsten uploadt en wat er gebeurt op je vacaturepagina, bijvoorbeeld met een formulier of meetpixel.

Hoe verhoudt dit zich tot de bewaartermijn van sollicitatiegegevens?

Dit artikel gaat over de fase vóór en tijdens het adverteren. Zodra een kandidaat reageert, ontstaat een nieuwe situatie: je ontvangt cv’s, motivaties en later notities en scorecards. Daar gelden eigen afspraken over doel en bewaartermijn.

Die fase behandelen we apart. Lees hoe lang je sollicitatiegegevens mag bewaren volgens de AVG en, als je met beoordelingsformulieren werkt, de bewaartermijn voor scorecards en interviewnotities.

Eén verbinding is wel belangrijk: gegevens van eerdere sollicitanten zijn verzameld in het kader van een sollicitatie. Wil je ze later gebruiken als advertentiedoelgroep, dan is dat mogelijk een nieuw doel. Controleer dan eerst voor welke doeleinden je ze hebt verzameld en of advertentiegebruik daarmee verenigbaar is.

Checklist voor je volgende recruitmentcampagne

  • Beschrijf je doelgroep in groepskenmerken: regio, vakgebied, ervaringsniveau.
  • Controleer of je inzichten echt anoniem zijn, ook in kleine nichegroepen.
  • Upload geen lijsten met gegevens van medewerkers of oud-sollicitanten zonder voorafgaande toets van doel en rechtsgrond.
  • Ga er niet van uit dat versleuteling of pseudonimisering de AVG buiten spel zet.
  • Leg vast welke data je gebruikt en waarom, zodat je dat kunt uitleggen.
  • Laat twijfelgevallen beoordelen door een privacyspecialist.

Gerichte campagnes en privacy gaan prima samen als je begint bij de vraag wat je doelgroep belangrijk vindt, in plaats van bij welke persoonsgegevens je kunt inzetten. FosFor werkt met doelgroepdata en openbare arbeidsmarktdata om campagnes te sturen. Benieuwd hoe dat in de praktijk loopt? Bekijk onze datagedreven werkwijze of bespreek je vacature met ons. Voor het juridische oordeel over je campagne blijft je privacyspecialist het aanspreekpunt.

Wij komen graag in contact
Contact opnemen
Goede mensen zoeken geen vacatures. Download de whitepaper en lees hoe je ze tóch bereikt.