Staat dezelfde vacature voor de derde keer dit jaar online? Dan heb je waarschijnlijk geen vacatureprobleem, maar een wervingsprobleem. Je hebt een recruitmentstrategie nodig wanneer vacatures steeds terugkomen, de kwaliteit van sollicitanten per ronde sterk wisselt en je niet goed weet wat je doelgroep belangrijk vindt.
Niet elke lastige vacature vraagt om een strategie. Soms is een functie één keer moeilijk in te vullen en is een goede vacature genoeg. Hieronder lees je hoe je het verschil herkent. Je leest ook welke signalen erop wijzen dat losse vacatures plaatsen niet meer werkt.
Incidenteel of structureel: wat is het verschil?
Een incidenteel wervingsprobleem heeft een duidelijke aanleiding en gaat weer voorbij. Een structureel probleem komt terug, ook als je de vacaturetekst, de titel of het kanaal aanpast.
UWV wijst erop dat een tijdelijke toename van vacatures kan ontstaan door uitbreiding, door vervanging van mensen die vertrekken of met pensioen gaan, of door nieuwe projecten. Volgens UWV betekent dat niet per se dat er een structureel tekort is. Vacatures die langdurig openstaan omdat geschikte kandidaten ontbreken, kunnen wel een indicator zijn van een structureel tekort voor dat beroep. UWV bekijkt dat altijd in combinatie met het aantal werkzoekenden.
Vertaald naar je eigen organisatie ziet het verschil er zo uit:
| Kenmerk | Incidenteel probleem | Structureel probleem |
|---|---|---|
| Aanleiding | Eén vertrekker, een nieuw project of tijdelijke groei | Geen duidelijke aanleiding, of steeds dezelfde |
| Herhaling | Eenmalig | Dezelfde functie komt steeds terug |
| Effect van aanpassingen | Een betere tekst of een ander kanaal helpt vaak | Aanpassingen leveren weinig of wisselend resultaat op |
| Kwaliteit van reacties | Redelijk voorspelbaar | Wisselt sterk per ronde |
| Inzicht in de doelgroep | Je weet waarom kandidaten voor je kiezen | Je werft vooral op gevoel en aannames |
Zeven signalen dat je een recruitmentstrategie nodig hebt
Herken je twee of meer van deze signalen? Dan ligt het probleem waarschijnlijk niet bij één vacature, maar bij de manier waarop je werft.
1. Dezelfde vacatures komen steeds terug
Monteur, operator, accountmanager: als je dezelfde functie elk kwartaal opnieuw uitzet, werk je aan het symptoom. Er zit vaak iets achter. Denk aan verloop, een aanbod dat niet aansluit of een boodschap die de verkeerde mensen aantrekt.
2. Te weinig reacties, ook na aanpassingen
Je staat hier niet alleen in. In onderzoek van UWV noemt 87% van de werkgevers te weinig reacties op vacatures als reden voor hun wervingsproblemen. Blijft het stil nadat je tekst, titel en kanaal hebt aangepast? Dan zit de oorzaak meestal dieper dan de advertentie.
3. De kwaliteit van sollicitanten wisselt sterk
Werkgevers met moeilijk vervulbare vacatures geven volgens hetzelfde UWV-onderzoek vaker dan in 2023 aan dat sollicitanten niet de juiste vaardigheden (64%), vakkennis (59%) of werkervaring (55%) hebben. Krijg jij de ene ronde bruikbare kandidaten en de volgende vooral mismatches? Dan weet je niet goed welke boodschap welke mensen aantrekt. Wil je dat concreet maken, lees dan hoe je de kwaliteit van je sollicitantenstroom meet.
4. Je weet niet wat je doelgroep belangrijk vindt
Werkgevers denken vaak dat bepaalde voordelen belangrijk zijn, terwijl data laat zien dat de doelgroep juist andere wensen heeft. Kun je niet onderbouwen waarom een operator of verkoper voor jou kiest? Dan schrijf je je vacatures vanuit aannames. Voorwaarden spelen hier ook mee: bij 36% van de werkgevers met moeilijk vervulbare vacatures hebben de wervingsproblemen volgens UWV te maken met salariseisen van sollicitanten.
5. Je weet niet met wie je concurreert
Kandidaten vergelijken jouw vacature met die van andere werkgevers in hun omgeving en vakgebied. Weet je niet wie dat zijn en wat zij bieden, dan kun je je aanbod ook niet goed positioneren. Een concurrentieanalyse van de arbeidsmarkt laat zien waar je opvalt en waar je achterblijft.
6. Kandidaten haken af tussen reactie en gesprek
Er komen wel reacties binnen, maar mensen reageren niet op je telefoontje of komen niet opdagen. Dan verlies je kandidaten in het proces zelf, niet in de werving. Bekijk de grootste oorzaken van uitval in de candidate journey om te zien waar het bij jou misgaat.
7. Je kunt niet zeggen wat een vacature heeft opgeleverd
Weet je niet welk kanaal de aanname opleverde, hoeveel reacties je nodig had of wat het per plaatsing kostte? Dan kun je de volgende ronde niet beter doen dan de vorige. Zonder meting blijft elke vacature een nieuwe gok.
Waarom meer budget of extra kanalen het niet altijd oplossen
De eerste reactie op een lastige vacature is vaak: meer bereik. UWV ziet dat werkgevers bij moeilijk vervulbare vacatures vooral het wervingstraject aanpassen en uitbreiden. Ze laten vacatures langer openstaan, plaatsen ze via andere kanalen, zetten hun netwerk in, bieden opleidingen aan of schakelen een intermediair in. Uiteindelijk lukt het volgens UWV om bijna tweederde van deze vacatures alsnog in te vullen.
Dat is een logische reactie. Maar meer bereik voor een boodschap die niet aansluit, levert vooral meer van hetzelfde op. Budget vergroot het aantal mensen dat je vacature ziet. Het verandert niet of die mensen zich aangesproken voelen.
SHRM noemt een paar basisoorzaken waardoor advertentiebudget voor vacatures vaak te weinig oplevert:
- niet weten hoeveel sollicitanten je nodig hebt om één goede kandidaat te vinden;
- vacatureteksten die niet werken;
- geen strategie achter het adverteren;
- geen maatstaf om resultaten te meten.
Drie van die vier punten gaan niet over het kanaal, maar over de aanpak eromheen. Precies daar zit het verschil tussen campagnes draaien en een strategie hebben. Lees ook het verschil tussen recruitmentmarketing en recruitmentstrategie als je wilt weten welke vraag bij jou speelt.
Wanneer laat je arbeidsmarktdata analyseren?
Data laten analyseren is zinvol zodra je beslissingen neemt die je niet meer op gevoel wilt nemen. Dat moment komt meestal eerder dan werkgevers denken. Herkenbare momenten zijn:
- Vóór je het budget verhoogt of een kanaal toevoegt. Eerst weten waarom het nu niet werkt, voorkomt dat je extra geld uitgeeft aan hetzelfde probleem.
- Als aanpassingen niets meer opleveren. Heb je tekst, titel en kanaal al gewijzigd zonder verschil, dan mis je inzicht in je doelgroep of je concurrenten.
- Als je dezelfde functie structureel moet blijven invullen. Bij groei of hoog verloop loont het om één keer goed uit te zoeken wat werkt, in plaats van elke keer opnieuw te beginnen.
- Als de discussie over voorwaarden op aannames draait. Zegt de ene leidinggevende dat het om salaris gaat en de andere dat het om rooster gaat? Dan helpt doelgroepdata om die vraag te beantwoorden.
Je kunt zelf al een eind komen met openbare bronnen. Lees welke arbeidsmarktdata je kunt gebruiken zonder dure tools. Wil je die data koppelen aan doelgroepinzichten en een concurrentieanalyse, dan is laten analyseren een logische stap.
FosFor doet dat op basis van data uit honderden recruitmentcampagnes, doelgroepdata en openbare arbeidsmarktdata. Daaruit volgt advies over wat jouw doelgroep écht belangrijk vindt, van arbeidsvoorwaarden tot communicatie en het sollicitatieproces. In onze datagedreven werkwijze lees je hoe die analyse aansluit op campagnes en de eerste selectie.
Je eerste stap: kijk terug naar je laatste drie vacatures
Pak de laatste drie vacatures die lastig waren erbij en stel jezelf per vacature vier vragen:
- Was er een duidelijke, eenmalige aanleiding?
- Heb ik deze functie het afgelopen jaar al eerder uitgezet?
- Weet ik waarom de uiteindelijke kandidaat voor ons koos?
- Weet ik welk kanaal en welke boodschap die kandidaat opleverde?
Beantwoord je vraag 1 met nee en vraag 2 met ja, of kun je vraag 3 en 4 niet beantwoorden? Dan is losse vacatures plaatsen waarschijnlijk niet meer genoeg. Wil je sparren over wat er achter jouw moeilijk vervulbare vacature zit? Plan een kennismaking, dan kijken we samen naar je situatie voordat je voor een aanpak kiest.