Wil je meer vrouwen aantrekken voor techniek, productie of andere blue collar functies? Begin dan niet met een aparte campagne, maar met de vraag wat een vrouwelijke kandidaat nu ziet als ze je vacature, je beelden en je team bekijkt. Vaak zit de drempel niet in de functie zelf. Hij zit in taal die op één type kandidaat is geschreven, in eisen die strenger klinken dan nodig en in twijfel over hoe het op de werkvloer is.
Hieronder lees je waar die drempels vandaan komen en hoe je je vacaturetekst en beeldmateriaal aanpast, zonder de indruk te wekken dat je een quotum vult.
Waarom blijven vrouwen onderbelicht in technische werving?
Er is een groep technisch opgeleide vrouwen die niet in een technisch beroep werkt. Volgens de Emancipatiemonitor 2024 van het CBS werkte in 2023 31 procent van de vrouwen (15 tot 65 jaar) met een opleiding in techniek, industrie of bouwkunde in een technisch beroep. Bij mannen met zo’n opleiding was dat 51 procent. Onder die technische beroepen vallen onder meer procesoperators, technici in bouw en industrie en bouw- en metaalarbeiders.
Die cijfers verklaren niet waarom het verschil bestaat. Ze laten wel zien dat er vakkennis buiten de techniek terechtkomt. Voor een werkgever met een moeilijk vervulbare vacature is dat een groep die je niet zomaar mag overslaan.
In de praktijk blijft deze doelgroep vaak buiten beeld omdat een vacature wordt geschreven op basis van wie er nu al werkt. De functietitel, de foto’s en de toon volgen het bestaande team. Dat is begrijpelijk, maar het betekent ook dat je wervingsboodschap vooral mensen aanspreekt die zich al in dat beeld herkennen.
Welke drempels spelen mee bij solliciteren in blue collar sectoren?
Een vrouwelijke kandidaat die twijfelt, stelt zich vaak een paar praktische vragen: pas ik in dit team, word ik serieus genomen en is dit werk te combineren met mijn leven buiten het werk? Je vacature beantwoordt die vragen, bewust of onbewust.
Kennisorganisatie VHTO beschrijft in haar whitepaper ‘Vrouwen in techniek en IT’ vier grote vertrekoorzaken van vrouwen in de techniek:
- genderbias op de werkvloer, waardoor vrouwen zich niet op hun gemak voelen;
- gebrek aan zelfvertrouwen, omdat vrouwen zich vaker moeten bewijzen;
- werk/privé balans;
- een masculiene bedrijfscultuur.
VHTO vat dat samen als een gebrek aan sociale veiligheid. Let op: dit gaat over redenen om te vertrekken, niet over redenen om niet te solliciteren. Toch is het nuttig voor je werving. Als dit de punten zijn waarop vrouwen in de techniek afhaken, is het logisch dat een kandidaat er al vóór haar sollicitatie op let.
Ook taal speelt mee. Een richtlijn van de Britse overheid over inclusieve vacatureteksten verwijst naar onderzoek waaruit blijkt dat woorden die met mannelijke stereotypen worden geassocieerd, vrouwen kunnen doen denken dat het om een mannenteam gaat waarin ze niet passen. Die taal kan een functie minder aantrekkelijk maken en vrouwen ervan weerhouden te solliciteren. Het gaat om een Britse richtlijn, maar de les is goed toepasbaar op Nederlandse vacatures.
Hoe pas je vacaturetekst en beeld aan zonder een quotum te suggereren?
Het doel is niet een vacature ‘voor vrouwen’. Het doel is een vacature waarin iedere geschikte kandidaat zich kan herkennen. Dat is ook de wettelijke basis: volgens de regels voor gelijke behandeling op het werk mag je sollicitanten niet buitensluiten op geslacht, tenzij dat voor de functie nodig is. In de advertentie moet duidelijk zijn dat mannen én vrouwen in aanmerking komen, en er mogen alleen eisen in staan die bij de baan horen.
Taal en functietitel
Kies een neutrale functietitel en lees je tekst kritisch na op woorden als ‘stoer’, ‘dominant’ of ‘competitief’. De Britse richtlijn noemt die laatste twee als voorbeeld van termen die je beter vermijdt. Beschrijf liever wat iemand doet: storingen oplossen, een machine instellen, samen met een collega een installatie opleveren.
Eisen die echt nodig zijn
Een lange lijst met must-haves schrikt kandidaten af die niet aan elk punt voldoen. De Britse richtlijn adviseert om zo’n lijst in te korten en open te formuleren, bijvoorbeeld met ‘je hebt ervaring met een deel van deze vaardigheden’. Vraag jezelf per eis af: wijs ik iemand echt af als dit ontbreekt? Zo niet, dan hoort het niet bij de harde eisen. In ons artikel over knock-out criteria bepalen zonder talent te missen lees je hoe je dat onderscheid maakt.
Werk en privé concreet maken
Werk/privé balans staat in het VHTO-rijtje. Maak daarom zichtbaar hoe je rooster werkt: vaste diensten, ruilregels, starttijden en verlof. Dat helpt iedere kandidaat, niet alleen vrouwen. In het artikel over arbeidsvoorwaarden die operators belangrijk vinden staat een tabel om zulke voorwaarden concreet vast te leggen. Beloof alleen wat je waarmaakt: een ‘flexibel rooster’ dat in de praktijk niet flexibel is, kost je vertrouwen.
Beeldmateriaal
Laat echte collega’s en de echte werkvloer zien. Werken er vrouwen in je technische team en willen ze in beeld? Dan vertelt een foto van hen aan het werk meer dan elke zin over diversiteit. Werken er nog geen vrouwen? Gebruik dan geen stockfoto’s die een team suggereren dat er niet is. Kandidaten komen er bij het eerste bezoek achter, en dan heb je het vertrouwen al verspeeld. Kies in dat geval beelden van het werk, het materieel en de werkplek zelf.
Wat je beter niet doet
- Geen vacature die suggereert dat je ‘specifiek een vrouw’ zoekt.
- Geen vragen in het gesprek over gezin of kinderwens; dat mag volgens de Rijksoverheid niet tijdens een sollicitatie.
- Geen aparte campagne die het werk zelf anders voorstelt dan het is.
Welke rol speelt je huidige team?
Je team is de uitstraling naar deze doelgroep. Een goede vacaturetekst helpt niet als een kandidaat tijdens de rondleiding merkt dat er grappen over haar worden gemaakt of dat niemand haar vragen beantwoordt. VHTO noemt sociale veiligheid als kern: kun je jezelf zijn, vragen stellen en je grenzen aangeven zonder angst voor de gevolgen?
Kijk daarom eerst intern, voordat je extra werft:
- Hoe gaan leidinggevenden om met vragen, fouten en grenzen van nieuwe collega’s? VHTO merkt op dat veel leidinggevenden in de techniek zijn doorgegroeid uit een technische functie, waarbij soft skills weinig aandacht kregen.
- Zijn voorzieningen op orde, zoals kleedruimtes en passende werkkleding en PBM’s?
- Wie voert het gesprek en de rondleiding? Een gestructureerd gesprek helpt om iedere kandidaat op dezelfde criteria te beoordelen. Lees hoe je bias in sollicitatiegesprekken verkleint.
- Willen huidige medewerkers, mannen en vrouwen, vertellen waarom ze blijven? Dat levert geloofwaardige argumenten op voor je EVP voor technische en blue collar functies.
Test je boodschap in plaats van te gokken
Wat vrouwelijke kandidaten in jouw regio en functie overtuigt, weet je pas als je het meet. Zet twee versies van je vacature naast elkaar, bijvoorbeeld een met neutrale taal en ingekorte eisen tegenover je huidige tekst. Kijk niet alleen naar het aantal sollicitaties, maar ook naar wie er solliciteert en hoeveel kandidaten geschikt zijn. Hoe je dat betrouwbaar doet, lees je in vacatureteksten A/B testen.
Werkgevers denken vaak dat bepaalde voordelen belangrijk zijn, terwijl data laat zien dat een doelgroep andere wensen heeft. Daarom adviseert FosFor op basis van doelgroepdata en campagnedata over arbeidsvoorwaarden, communicatie en het sollicitatieproces. Wil je weten hoe dat in de praktijk loopt? Bekijk onze datagedreven werkwijze of de resultaten per branche.
Twijfel je of je vacature, beelden en sollicitatieproces de juiste kandidaten aanspreken? Bespreek je vacature met ons, dan kijken we samen waar de drempels in jouw situatie zitten.