Salarisonderhandeling schaarse kandidaten: hoeveel ruimte geef je?

7 min leestijd

Teamoverleg Tadaah

Je hebt na weken zoeken eindelijk een scheepselektricien, service engineer of ervaren operator aan tafel. De kandidaat is goed, maar vraagt meer dan je salarisstructuur toelaat. Hoeveel ruimte geef je dan? Het korte antwoord: geef ruimte binnen een bandbreedte die je vóór het gesprek hebt bepaald en onderbouwd. Afwijken van je vaste structuur kan verdedigbaar zijn bij een echt schaars profiel. Dat werkt alleen als je de reden kunt uitleggen, die ook voor vergelijkbare collega’s eerlijk is, en als je niet alles met salaris probeert op te lossen.

In dit artikel lees je wanneer flexibiliteit verdedigbaar is, welke risico’s je loopt als je te ver meebuigt, hoe je scheve verhoudingen voorkomt en welke rol benchmarkdata speelt. We noemen bewust geen bedragen. Die hangen af van je functie, regio, cao en bestaande loongebouw.

Wanneer is afwijken van je salarisstructuur verdedigbaar?

Een vaste salarisstructuur geeft houvast. Iedereen weet waar hij staat en je voorkomt willekeur. Toch is die structuur geen wet van Meden en Perzen. De Rijksoverheid geeft aan dat medewerkers bij gelijkwaardig werk een gelijkwaardige beloning moeten krijgen, en dat het daarbij om álle onderdelen gaat: salaris, bonussen, toeslagen en secundaire voorwaarden. Werkgevers mogen alleen afwijken als ze een goede reden hebben. Volgens de Rijksoverheid over gelijke behandeling op het werk mag een werkgever bij een krappe arbeidsmarkt bijvoorbeeld een hoger loon bieden om nieuwe werknemers aan te trekken.

Schaarste kan dus een geldige reden zijn. Maar ‘deze kandidaat wil meer’ is nog geen onderbouwing. Stel jezelf vooraf deze vragen:

  • Kun je laten zien dat dit profiel lastig te vinden is, bijvoorbeeld omdat de vacature al lang openstaat of eerdere kandidaten afhaakten op het aanbod?
  • Brengt deze kandidaat kennis, certificaten of ervaring mee die de functie werkelijk nodig heeft, en niet alleen ‘mooi meegenomen’ zijn?
  • Zou je dezelfde afwijking ook toestaan voor een andere kandidaat met hetzelfde profiel?
  • Kun je de reden over een jaar nog uitleggen aan een collega of leidinggevende?

Ter vergelijking: in het Verenigd Koninkrijk beschrijft Acas een voorbeeld waarin een werkgever in een gelijkebeloningszaak mogelijk moet aantonen dat bepaalde kwalificaties en vaardigheden noodzakelijk zijn voor de functie en dat het lastig was om mensen voor die functie te werven en te behouden. Dat is Brits recht en niet één-op-één toepasbaar in Nederland. Het laat wel zien welke vragen je jezelf kunt stellen: is de reden aantoonbaar, en heeft hij niets te maken met kenmerken als geslacht of leeftijd? Twijfel je over de juridische kant, vraag dan advies aan een arbeidsrechtspecialist.

Welke rol speelt salarisbenchmarkdata in het gesprek?

Benchmarkdata vertelt je waar je aanbod staat ten opzichte van de markt. Zonder die data onderhandel je op gevoel, en dan wint vaak degene die het stelligst klinkt. Met data kun je rustig uitleggen waarom je aanbod is wat het is, of juist besluiten dat je ruimte moet maken.

Meer weten over datagedreven recruitment?
Ontdek hoe AI, doelgroepdata en arbeidsmarktinzichten helpen om de juiste kandidaten aan te trekken. Download onze whitepaper voor praktische inzichten of neem vrijblijvend contact op voor advies dat past bij jouw organisatie.

Het Britse HR-instituut CIPD beschrijft dat functiewaardering en marktvergelijking je helpen om interne en externe gegevens te verzamelen over functies in je eigen organisatie en vergelijkbare functies bij andere werkgevers. Volgens de CIPD-factsheet over job evaluation en market pricing is een goede interpretatie van die data nodig voor eerlijke én concurrerende beloning, en moet je die analyses regelmatig herzien zodat ze aansluiten op veranderingen in functies, werk en bedrijfsbehoeften.

Voor je onderhandeling betekent dat twee dingen. Kijk extern: wat bieden vergelijkbare werkgevers in jouw regio voor deze functie? En kijk intern: waar staat deze functie in je eigen loongebouw? Hoe je een benchmark opzet en welke bronnen je kunt gebruiken, lees je in ons artikel over salarisbenchmarks in de techniek.

Let op: een benchmark is een momentopname. Is je data verouderd, dan kan een kandidaat terecht meer vragen dan jouw cijfers laten zien. Controleer daarom vóór de start van de werving of je referentiepunten nog actueel zijn.

Welke risico’s horen bij te veel flexibiliteit?

Meebuigen voelt in het moment als de veilige keuze. Je wilt deze kandidaat niet kwijt. Toch zitten er risico’s aan als je zonder kader ruimte geeft.

Je creëert een precedent

Wat je voor één kandidaat doet, wordt de nieuwe norm voor de volgende. Als je bij elke schaarse functie opnieuw de grens oprekt, heb je na een paar wervingen geen structuur meer, maar een verzameling losse afspraken.

Je lost het verkeerde probleem op

Salaris is belangrijk, maar zelden het enige dat telt. In onze doelgroepdata voor technisch personeel zien we dat roosterzekerheid, reistijd, opleidingsbudget en werksfeer vaak minstens even zwaar wegen. Werkgevers denken regelmatig dat bepaalde voordelen belangrijk zijn, terwijl data laat zien dat de doelgroep andere wensen heeft. Een salarisverhoging kan nodig zijn, maar als het onderliggende probleem roosterchaos of werkdruk is, koop je vooral tijd. Lees ook welke arbeidsvoorwaarden operators écht belangrijk vinden.

Je onderhandelt tegen jezelf

Zonder vooraf bepaalde bovengrens is de kans groot dat je in het gesprek stap voor stap opschuift. Spreek daarom intern af wie mag beslissen en tot waar. Dan hoeft de gespreksleider niet te improviseren.

Hoe voorkom je scheve verhoudingen met bestaande collega’s?

Dit is vaak het lastigste deel. Een nieuwe collega die meer verdient dan iemand die al jaren hetzelfde werk doet, valt op. Salarissen blijven zelden geheim, en het verschil kan het vertrouwen in je organisatie aantasten.

Een paar praktische handvatten:

  • Leg de reden vast. Noteer waarom je afwijkt: welke kwalificaties, welke schaarste, welke marktdata. Zo kun je de keuze later uitleggen.
  • Kijk direct naar het zittende team. Als de markt voor deze functie hoger ligt dan je dacht, geldt dat waarschijnlijk ook voor je huidige medewerkers. Bespreek dan of het loongebouw zelf aanpassing nodig heeft.
  • Kies waar mogelijk een tijdelijke of voorwaardelijke vorm. Denk aan een afspraak die gekoppeld is aan een certificering of een functie-uitbreiding, mits die voor iedereen in dezelfde situatie geldt.
  • Behandel gelijk werk gelijk. Een schaarste-argument mag nooit een verkapte manier zijn om ongelijk te belonen op grond van persoonlijke kenmerken.

Merk je dat je voor dezelfde functie steeds opnieuw moet afwijken? Dan is dat een signaal dat je structuur niet meer aansluit op de markt. Dat los je niet per kandidaat op, maar met een herziening van je beloningsbeleid.

Zo bepaal je je onderhandelruimte vóór het gesprek

De beste salarisonderhandeling bij schaarse kandidaten begint al bij de intake van de vacature. Dit stappenplan helpt je om ruimte te geven zonder grip te verliezen:

  1. Bepaal de bandbreedte. Leg vast wat je standaard biedt en tot waar je in uitzonderingsgevallen wilt gaan.
  2. Onderbouw met data. Combineer externe marktdata met je interne loongebouw.
  3. Spreek beslisbevoegdheid af. Wie mag akkoord geven op een afwijking, en hoe snel?
  4. Bereid alternatieven voor. Welke andere voorwaarden kun je bieden die deze doelgroep waardeert, zoals een voorspelbaar rooster of opleidingsmogelijkheden?
  5. Vraag door in het gesprek. Vraag de kandidaat wat voor hem of haar de doorslag geeft. Een hogere salariswens kan ook gaan over zekerheid of erkenning.
  6. Beslis snel. Schaarse kandidaten wachten niet weken op duidelijkheid. Snelheid is onderdeel van je totale aanbod.

Haken kandidaten toch af na een aanbod? Bekijk dan ook ons artikel over hoe je de kans verkleint dat een kandidaat je jobaanbod afwijst, en de vier fouten die je je beste kandidaten kosten.

Ruimte geven met een plan

Flexibiliteit bij schaarse profielen is niet verkeerd. Het wordt pas een probleem als je het per gesprek improviseert. Met een vooraf bepaalde bandbreedte, actuele data en een vastgelegde reden geef je ruimte waar het verdedigbaar is en houd je je team in balans.

FosFor adviseert organisaties over wat een specifieke doelgroep écht belangrijk vindt, van arbeidsvoorwaarden en secundaire voorwaarden tot communicatie en het sollicitatieproces. Wil je weten hoe we doelgroepdata en arbeidsmarktdata inzetten? Lees meer over onze datagedreven werkwijze. Twijfel je over je aanbod voor een schaarse functie, bespreek je vacature dan vrijblijvend met ons.

Wij komen graag in contact
Contact opnemen
Goede mensen zoeken geen vacatures. Download de whitepaper en lees hoe je ze tóch bereikt.