Zoek je een monteur of operator en reageren er nauwelijks ervaren vakmensen? Dan zit je beste kandidaat misschien in een heel ander vak. Bij zij-instroom in de techniek draait het minder om de sector waar iemand vandaan komt en meer om de vaardigheden die hij meeneemt. Denk aan precies werken, procedures volgen, veilig handelen en een storing rustig aanpakken. Die vaardigheden kom je in veel beroepen tegen. Zo’n overstap vraagt wel vaak om opleiding, en daar moet je wervingsboodschap op inspelen.
UWV werkt met hetzelfde principe. In het rapport Verwante beroepen noemt UWV per moeilijk vervulbaar beroep voorbeelden van beroepen waarvoor dezelfde belangrijkste skills nodig zijn. Mensen met zo’n verwant beroep kunnen geschikt zijn voor het beroep met een tekort. UWV voegt eraan toe dat er vaak wel een opleiding nodig is om te beginnen.
Uit welke sectoren komen geschikte zij-instromers voor techniek?
Er bestaat geen vaste lijst met sectoren die altijd goede monteurs of operators opleveren. Wel kun je gericht zoeken naar achtergronden waarin mensen met apparatuur, vaste werkwijzen of risico’s te maken kunnen hebben. De achtergronden hieronder zijn mogelijke zoekrichtingen voor je doelgroepanalyse, gebaseerd op taken die in die werkomgevingen kunnen voorkomen. Ze zijn niet onderzocht als bewezen overstappen. Of een kandidaat die ervaring echt heeft, ga je per persoon na.
| Achtergrond | Mogelijke raakvlakken om uit te vragen | Waar je op let |
|---|---|---|
| Voedingsmiddelen- en andere productie | Heeft iemand met machines gewerkt, in ploegendiensten of met kwaliteitscontroles? | Check of iemand verder wil dan bedienen |
| Agrarische sector | Heeft iemand zelf machines onderhouden of zelfstandig problemen opgelost? | Toets de technische basiskennis |
| Autobranche, fietsenmakers en werkplaatsen | Heeft iemand storingen gezocht, met gereedschap gewerkt of precisiewerk gedaan? | Een stap naar elektrotechniek of besturing kan extra scholing vragen |
| Horeca, vooral keukens | Heeft iemand onder tijdsdruk gewerkt, volgens hygiëne- en werkprotocollen en in teamverband? | Technische affiniteit moet je apart nagaan |
| Defensie | Heeft iemand gewerkt met veiligheidsprocedures en volgens instructie? | Vraag naar concrete taken; functies binnen defensie kunnen sterk verschillen |
| Zorg | Heeft iemand gewerkt met protocollen, verantwoordelijkheid gedragen of onregelmatige diensten gedraaid? | Bespreek de motivatie om van werken met mensen naar techniek over te stappen |
Werf je in de logistiek of op de scheepswerf? Daar spelen andere overstappen. Die hebben we apart uitgewerkt in zij-instromers voor logistiek and zij-instroom in de maritieme sector.
Welke achtergrond in jouw regio en voor jouw functie het beste werkt, laat de data zien. Met een target audience analysis for blue-collar vacancies kom je verder dan een onderbuikgevoel.
Welke overdraagbare vaardigheden tellen bij monteurs en operators?
Een zij-instromer kan specifieke functiekennis missen. Dat is logisch en in veel gevallen aan te leren. Kijk in de selectie daarom ook naar eigenschappen die je kunt uitvragen, zoals precisie, veiligheidsbewustzijn, probleemoplossend vermogen en leerbaarheid. Dat zijn relevante selectiepunten, maar geen enkele eigenschap voorspelt op zichzelf of iemand de opleiding afmaakt en blijft.
Would you like to find out more about data-driven recruitment?
- Recruitment using AI and data
- Takes an average of 3–8 weeks to complete
Precisie en oog voor detail
Een monteur die een aansluiting net niet goed afmaakt, veroorzaakt later een storing. Vraag daarom naar situaties waarin iemand exact moest werken, zoals afwegen in een keuken of controleren in een productieomgeving.
Safety awareness
In de techniek en industrie werk je met stroom, druk, hoogte of draaiende machines. Iemand die in een eerder vak gewend was aan veiligheidsregels, begint met een voorsprong. Hoe je dit toetst, lees je in veiligheidsbewustzijn testen in sollicitaties.
Storingen stap voor stap aanpakken
Probleemoplossend denken zie je terug bij mensen die thuis sleutelen of in hun werk vaak moesten improviseren. Vraag door: wat deed iemand eerst, wat daarna, en waarom?
Leerbaarheid en doorzettingsvermogen
Een overstap betekent weer leerling zijn. Kandidaten die eerder een cursus of opleiding naast hun werk hebben afgerond, laten zien dat ze dat aankunnen.
Hoe verschilt je wervingsboodschap voor zij-instromers?
Een ervaren vakman wil weten wat hij verdient, met welke installaties hij werkt en hoe het team eruitziet. Een zij-instromer heeft eerst een andere vraag: kan ik dit wel, en is dit iets voor mij?
Die twijfel is geen detail. De SER beschrijft dat de drempel bij zij-instroomtrajecten aan beide kanten hoog is. De werknemer weet niet of een baan in een andere sector aantrekkelijk en doenlijk is. De werkgever weet niet of iemand zonder passende opleiding of ervaring een goede match is. Volgens de SER kan meer aandacht voor de oriëntatiefase die drempels wegnemen.
| Component | Ervaren vakman | Zij-instromer |
|---|---|---|
| Kernvraag | Wat bied je mij beter dan mijn huidige werkgever? | Kan ik dit leren en past het bij mij? |
| Eisen in de vacature | Diploma’s, certificaten, jaren ervaring | Vaardigheden en houding; vakkennis leer je bij ons |
| Wat je laat zien | Projecten, techniek, doorgroei als specialist | Hoe een werkdag eruitziet en hoe het inwerken gaat |
| Eerste stap | Direct solliciteren | Laagdrempelig kennismaken of meelopen |
Kijk ook kritisch naar je eisenlijst. UWV vraagt werkgevers om vacatures te schrijven die toegankelijker zijn voor een bredere groep werkzoekenden. Staat er een diploma als harde eis, terwijl je het in de praktijk ook opleidt? Dan sluit je zij-instromers uit voordat ze reageren.
Let op wat je als werkgever belangrijk vindt en wat de doelgroep belangrijk vindt. Vaak denken werkgevers dat bepaalde voordelen doorslaggevend zijn, terwijl data laat zien dat de doelgroep andere wensen heeft. Voor operators werkten we dat uit in What employment conditions do operators really consider important?. Een sterke basis voor je boodschap vind je in een EVP voor technische en blue collar functies.
Welke rol speelt opleiding of inwerktijd in je communicatie?
Duidelijke informatie over opleiding en begeleiding kan de onzekerheid over een overstap verkleinen. Maak die informatie daarom concreet in plaats van haar weg te stoppen onderaan de vacature.
De branche werkt hier ook aan. Techniek Nederland schrijft dat het samen met opleidingsbedrijven mogelijkheden heeft gecreëerd om mbo-certificaten te behalen en opleidings- en begeleidingstrajecten op maat aanbiedt voor zij-instromers. Of zo’n traject bij jouw functie past, hangt af van je organisatie en de rol.
Beantwoord in je communicatie deze vragen:
- Hoe lang duurt het inwerken, en wat doet iemand in de eerste weken?
- Leert iemand op de werkvloer, in de klas of allebei?
- Wie begeleidt de nieuwe collega en hoe vaak is er contact?
- Welk diploma of certificaat kan iemand behalen?
- Wat verdient iemand tijdens de opleiding en daarna?
Beloof alleen wat je echt biedt. Een zij-instromer die ontdekt dat de beloofde begeleiding er niet is, haakt snel af. Dan ben je je investering kwijt.
Van inzicht naar een werkende campagne
Zij-instroom in de techniek slaagt als je drie dingen goed regelt: je weet welke achtergronden in jouw situatie passen, je boodschap neemt twijfel weg en je selectie kijkt naar vaardigheden in plaats van cv-kopjes.
- Bepaal per functie welke vaardigheden onmisbaar zijn en welke je zelf aanleert.
- Kies twee of drie achtergronden om te testen en meet welke kandidaten doorstromen.
- Schrijf een aparte boodschap voor zij-instromers, met het inwerktraject centraal.
- Bied een laagdrempelige eerste stap, zoals een kennismaking of meeloopdag.
- Selecteer op houding en leerbaarheid, met vooraf afgesproken criteria.
Dit is precies waar FosFor recruitment, data en marketing combineert. We analyseren wat je doelgroep belangrijk vindt, zetten de campagne op en verzorgen de voorselectie. Gemiddeld spreken opdrachtgevers alleen de 2 tot 4 beste kandidaten per maand. Hoe dat in stappen gaat, lees je in our data-driven approach.
Twijfel je of zij-instromers een oplossing zijn voor jouw openstaande monteur- of operatorvacature? Arrange an introductory meeting en bespreek je wervingsvraag met ons.