Je vacature voor een monteur is na een paar weken ingevuld. Op papier is dat een succes. Vertrekt diezelfde monteur na vier maanden, dan begin je opnieuw en was die snelle invulling vooral uitstel. Retentie meten na aanname laat zien of je werving iets duurzaams oplevert of alleen gaten tijdelijk dicht.
Het korte antwoord: meet per groep nieuwe medewerkers (een cohort) hoeveel er na vaste momenten nog in dienst zijn. Koppel die uitkomst aan het wervingskanaal en aan de selectiestappen die iemand heeft doorlopen. Lees een laag cijfer als signaal om te onderzoeken, niet als bewijs dat je werving faalt. Vertrek heeft namelijk ook oorzaken die niets met werving te maken hebben.
Waarom zegt alleen time-to-hire niets over de duurzaamheid van een aanname?
Time-to-hire meet hoe snel je van kandidaat naar geaccepteerd aanbod gaat. Het meet niet of die kandidaat past en blijft. Een snelle invulling en een vroege uitstroom kunnen prima samengaan.
Ook vakorganisatie SHRM waarschuwt ervoor om snelheid niet te zwaar te laten wegen. Volgens experts in hun artikel verschilt die sterk per functie en gebruik je time-to-hire beter als gezondheidsindicator die frictie in het proces zichtbaar maakt. In hetzelfde stuk staat dat haast bij het invullen van functies ten koste kan gaan van kwaliteit.
Snelheid blijft belangrijk, zeker bij schaarse profielen waar kandidaten snel ergens anders tekenen. Wil je je proces versnellen, dan lees je in time to hire verbeteren met meting en procesoptimalisatie hoe je dat aanpakt. Maar zonder retentie ernaast weet je niet of je sneller de juiste mensen binnenhaalt of sneller de verkeerde.
In welke recruitment KPI’s passen bij schaarse profielen staan meerdere maatstaven naast elkaar. Dit artikel zoomt in op één ervan: hoe lang mensen blijven nadat ze zijn begonnen.
Over welke termijn meet je retentie zinvol voor blue collar en technische functies?
Er is geen vaste termijn die voor elke functie klopt. Kies meerdere meetmomenten, zodat je zowel vroege uitval als later vertrek ziet.
Gallup schrijft dat de optimale duur van onboarding per functie en sector kan verschillen: van de eerste 30 of 90 dagen tot 150 dagen of zelfs langer dan het eerste jaar. Dat gaat over inwerken, niet over retentie. Toch is het een bruikbare richting: leg je meetmomenten naast de periode waarin iemand nog aan het wennen is.
Ons advies is om met drie momenten te werken:
- Na ongeveer 90 dagen: hier zie je vroege uitval. Bij productie, techniek en logistiek is drie maanden vaak het moment waarop duidelijk wordt of iemand de basis van het werk onder controle heeft, zoals tempo, veiligheid en samenwerking.
- Na zes maanden: de eerste indruk is voorbij. Vertrek in deze fase kan wijzen op verwachtingen die niet zijn uitgekomen.
- Na twaalf maanden: iemand heeft een volledige cyclus meegemaakt, inclusief drukke en rustige periodes of seizoenswerk.
Werk je met ploegendiensten, projectwerk of seizoenspieken? Kies dan meetmomenten die aansluiten op die ritmes. Een tijdelijk contract dat afloopt is iets anders dan een medewerker die zelf vertrekt. Registreer dat verschil, anders vervuilt het je cijfer.
Zo bereken je het
Neem alle medewerkers die in dezelfde periode zijn begonnen, bijvoorbeeld in één kwartaal. Tel hoeveel er na 90 dagen nog in dienst zijn en deel dat door het aantal starters. Herhaal dat na zes en twaalf maanden. Zo vergelijk je cohorten eerlijk met elkaar.
Neem je per jaar maar een handvol mensen aan voor dezelfde functie? Dan zegt een percentage weinig. Eén vertrek kan je cijfer flink laten schommelen. Kijk dan per persoon wat er speelde en bundel gegevens over een langere periode voordat je conclusies trekt.
Hoe koppel je retentiecijfers terug naar wervingskanaal of selectieproces?
Retentie wordt pas bruikbaar als je weet waar iemand vandaan kwam en welke route hij heeft gevolgd. Dat vraagt dat je bij elke aanname een paar gegevens vastlegt.
SHRM beschrijft hoe talent analytics kan laten zien welke kanalen kandidaten opleveren die niet alleen worden aangenomen, maar ook goed presteren en langer blijven. Volgens dezelfde bron kun je door assessmentscores, interviewbeoordelingen en latere prestaties te volgen beoordelen welke selectiemethoden echt iets toevoegen.
Leg per aanname in elk geval dit vast:
| Gegeven | Waarom je het nodig hebt |
|---|---|
| Wervingskanaal | Om te zien of mensen uit bijvoorbeeld social campagnes, vacaturesites of referrals verschillend lang blijven |
| Campagne of vacaturetekst | Om te controleren of een bepaalde boodschap verwachtingen wekt die niet uitkomen |
| Doorlopen selectiestappen | Om te zien of een pre-screen, casus of proefdag samenhangt met langer blijven |
| Scores uit interview of scorecard | Om te toetsen of je beoordeling iets zegt over blijven |
| Startdatum, team en leidinggevende | Om oorzaken buiten de werving apart te kunnen bekijken |
| Reden van vertrek | Om vrijwillig vertrek, ontslag en aflopende contracten te onderscheiden |
Wil je ook prestaties na drie maanden naast je interviewscores leggen, dan helpt interviewscores vergelijken met performance na 90 dagen. Retentie en prestatie vullen elkaar aan: iemand kan blijven en matig presteren, of goed presteren en toch vertrekken.
Zie je dat mensen uit één kanaal vaker vroeg vertrekken? Dan is dat een reden om dieper te kijken. Het bewijst nog niet dat het kanaal de oorzaak is. Misschien kwamen die mensen vooral in één team terecht, of bij een vacature die toevallig in een lastige periode werd ingevuld.
Wanneer wijst een laag retentiecijfer op een wervingsprobleem?
Een laag cijfer vertelt je dat er iets misgaat, maar niet waar. Dat is de grootste valkuil van deze KPI.
In een SHRM-artikel over quality of hire zegt een geïnterviewde expert dat retentie lastiger te meten is omdat veel factoren buiten de kwaliteit van de kandidaat bepalen hoe lang iemand blijft. Zijn voorbeeld: een uitstekende aanname met een slechte manager. Wordt die medewerker weggekaapt, dan zegt dat niets over de recruiter die hem binnenhaalde.
Gebruik daarom deze vragen om richting te bepalen. Het zijn onderzoeksvragen, geen sluitende diagnose.
Signalen die richting werving wijzen
- Vertrekkers noemen dat de functie, het rooster of de voorwaarden anders waren dan ze dachten.
- Vroeg vertrek komt vooral voor bij één kanaal, campagne of vacaturetekst, verspreid over verschillende teams.
- Vertrekkers scoorden tijdens de selectie laag op criteria die later wel belangrijk bleken, of die criteria werden niet getoetst.
Signalen die richting onboarding of leiderschap wijzen
- Vertrek concentreert zich in één team of bij één leidinggevende, ongeacht het wervingskanaal.
- Mensen noemen gebrek aan begeleiding, onduidelijke taken of slecht inwerken.
- Vertrek ontstaat vooral later, na een reorganisatie, roosterwijziging of nieuw leiderschap.
Vraag bij vertrek altijd door, liefst via een vast exitgesprek met dezelfde vragen. Een korte, eerlijke reden is waardevoller dan een beleefde standaardzin. Twijfel je over je inwerkperiode, dan geeft wat zet je in een 90 dagen ontwikkelplan nieuwe medewerker houvast.
Zo begin je met retentie als recruitment-KPI
- Kies je cohorten. Groepeer starters per kwartaal of per functiegroep.
- Leg je meetmomenten vast. Bijvoorbeeld 90 dagen, zes maanden en twaalf maanden.
- Registreer bron en selectieroute bij elke aanname. Achteraf reconstrueren lukt zelden goed.
- Scheid soorten vertrek. Vrijwillig vertrek, ontslag en aflopende contracten horen niet in één bak.
- Bespreek de cijfers met HR en leidinggevenden samen. Alleen dan kun je werving en onboarding uit elkaar houden.
- Pas één ding tegelijk aan. Wijzig je tegelijk je vacaturetekst, kanaal en selectie, dan weet je niet wat het verschil maakte.
Bij FosFor ligt de focus op duurzame instroom van kwalitatieve kandidaten, niet alleen op het invullen van losse vacatures. In het wekelijkse strategische overleg bespreken we campagnes, resultaten en vervolgstappen. Lees in onze datagedreven werkwijze hoe campagnes, voorselectie en opvolging samenkomen.
Zie je mensen sneller vertrekken dan je zou willen en wil je weten of het aan je werving ligt? Bespreek je vacature met ons, dan kijken we samen waar je het best kunt beginnen.