Exitgesprekken gebruiken voor werving en je vacaturetekst

7 min leestijd

Teamoverleg Tadaah

Vertrekken er regelmatig monteurs, operators of verkopers binnen het eerste jaar? Dan kunnen je exitgesprekken bruikbare signalen voor je werving bevatten. Terugkerende vertrekredenen geven je aanwijzingen welke beloftes in je vacaturetekst je kritisch moet controleren en welke verwachtingen je mogelijk eerlijker kunt schetsen.

Het korte antwoord: zoek in je exitgesprekken naar terugkerende vertrekredenen, scheid wat met de functie of organisatie te maken heeft van persoonlijke omstandigheden en vertaal die patronen naar concrete, eerlijke informatie in je vacature en werkgeversverhaal. Eén boos gesprek is geen reden om je boodschap om te gooien. Een terugkerend patroon is wel reden om je boodschap en de praktijk nader te controleren.

Dit idee is niet nieuw. Het Amerikaanse Office of Personnel Management (OPM) noemt in zijn richtlijnen voor federale overheidsorganisaties exit surveys een goede manier om trends in vertrekredenen te herkennen, en stelt dat die informatie kan helpen om wervings-, selectie- en retentiestrategieën te verbeteren. Die bron gaat over de Amerikaanse federale overheid, maar het principe is goed toepasbaar: maak het verzamelen van vertrekredenen een vast onderdeel van uitstroom, zodat je patronen kunt zien.

Welke vertrekredenen uit exitgesprekken zijn relevant voor werving?

Niet elke vertrekreden zegt iets over je wervingsboodschap. Een verhuizing of een partner die elders werk vindt, is persoonlijk. Vertrekredenen die raken aan het werk zelf, de omstandigheden of de verwachtingen bij indiensttreding zijn wel bruikbaar. De vraag die je bij elk thema stelt: had deze medewerker dit vooraf kunnen weten als we het eerlijk hadden verteld?

De tabel hieronder helpt je om veelvoorkomende thema’s te sorteren. Het zijn voorbeelden om je eigen exitdata mee te ordenen, geen gemeten rangorde van vertrekredenen.

Thema in exitgesprek Wat het kan zeggen over je werving Wat je in de vacature kunt doen
Rooster, overwerk of reistijd viel tegen De vacature gaf mogelijk een te rooskleurig of vaag beeld van werktijden Benoem diensten, piekperiodes, werklocaties en reistijd concreet
Werk was anders dan verwacht De functieomschrijving sloot niet aan op de dagelijkse praktijk Beschrijf een gewone werkdag, inclusief minder leuke taken
Geen doorgroei of opleiding Beloofde groei was niet concreet of niet beschikbaar Noem alleen groeipaden en opleidingen die echt bestaan
Materieel of veiligheid De werkomgeving kwam niet overeen met het verhaal Beschrijf gereedschap, machines en werkplek zoals ze zijn
Leidinggevende of teamsfeer Kan een management- of retentievraag zijn, niet per se een wervingsprobleem Beloof geen ’top-sfeer’ als dat niet herkenbaar is; laat echte collega’s aan het woord
Salaris of voorwaarden Je aanbod sluit mogelijk niet aan op de markt of de verwachting Wees duidelijk over wat je biedt, in plaats van vage termen

Let op: een thema als leidinggeven los je niet op met een betere tekst. Dat valt buiten werving. Maar je kunt wel voorkomen dat je vacature iets belooft wat de praktijk niet waarmaakt.

Hoe voorkom je dat een vacaturetekst belooft wat medewerkers deed vertrekken?

Door de leuke én de minder leuke kanten van de functie eerlijk te benoemen. Dat klinkt tegenintuïtief in een krappe markt, maar een kandidaat die vooraf weet wat hem te wachten staat, kan zelf beter beoordelen of de functie bij hem past.

Meer weten over datagedreven recruitment?
Ontdek hoe AI, doelgroepdata en arbeidsmarktinzichten helpen om de juiste kandidaten aan te trekken. Download onze whitepaper voor praktische inzichten of neem vrijblijvend contact op voor advies dat past bij jouw organisatie.

OPM beschrijft deze aanpak als een Realistic Job Preview (RJP): een wervingsinstrument dat zowel de goede als de slechte kanten van een baan laat zien, zodat kandidaten zelf kunnen beoordelen of ze passen. Volgens OPM kan een RJP nuttig zijn om verloop te beperken, mits je het inzet als zelfevaluatie voor de kandidaat en niet als selectie-instrument.

Terugkerende thema’s uit exitgesprekken helpen je bepalen welke minder aantrekkelijke kanten je in zo’n realistische functiepreview moet controleren en benoemen. Zo pak je dat aan:

  • Leg je vacature naast de top drie vertrekredenen. Staat er iets in de tekst dat haaks staat op wat vertrekkers zeiden? Bijvoorbeeld ‘vaste werktijden’ terwijl mensen vertrokken vanwege onverwacht overwerk.
  • Schrap of nuanceer die belofte. Vervang ‘flexibele werktijden’ door wat er echt geldt, zoals in welke periodes overwerk voorkomt.
  • Maak het nadeel concreet en eerlijk. ‘In het hoogseizoen werk je regelmatig op zaterdag’ is duidelijker dan een algemene belofte die later wringt.
  • Zet er tegenover wat je wél goed doet. Een eerlijk nadeel komt geloofwaardiger over naast concrete voordelen die blijvers noemen.

Vage begrippen helpen hier niet. Kandidaten kunnen er geen beslissing op baseren, terwijl je met concrete informatie over werktijden, taken en werkplek juist laat zien wat ze kunnen verwachten.

Hoe verhoudt exitdata zich tot doelgroepdata?

Exitdata en doelgroepdata vullen elkaar aan, maar beantwoorden een andere vraag. Doelgroepdata laat zien wat kandidaten in de markt belangrijk vinden. Exitdata kan aanwijzingen geven waar jouw organisatie die verwachting mogelijk niet waarmaakt; die aanwijzingen controleer je bij blijvers en leidinggevenden.

Bij FosFor zien we dat werkgevers vaak denken dat bepaalde voordelen belangrijk zijn, terwijl data laat zien dat de doelgroep andere wensen heeft. Hoe je die externe kant gebruikt, lees je in doelgroepdata gebruiken voor je vacaturetekst en in wat data echt onthult over je aantrekkelijkheid als werkgever.

Exitdata is je interne controle. Een paar combinaties die je kunt tegenkomen:

  • Doelgroep vindt iets belangrijk en vertrekkers noemen het als probleem. Dit verdient als eerste je aandacht. Ga na of het beeld klopt en pas zo nodig eerst het aanbod of de praktijk aan, en daarna pas de tekst.
  • Doelgroep vindt iets belangrijk en blijvers noemen het als reden om te blijven. Dit is een kandidaat voor een argument in je wervingsboodschap, omdat het door je eigen medewerkers wordt herkend.
  • Vertrekkers noemen iets wat de doelgroep minder zwaar laat wegen. Neem het eerlijk op in je beschrijving, maar maak er niet je hoofdboodschap van.

Wil je weten hoe zulke inzichten in je bredere aanpak passen? Het artikel over het verschil tussen recruitmentmarketing en recruitmentstrategie laat zien waar boodschap en strategie elkaar raken.

Wanneer is het signaal sterk genoeg om je EVP aan te passen?

Je employer value proposition (EVP) is de kernbelofte waarom iemand voor jouw organisatie kiest. Die pas je niet aan op basis van één gesprek. Een paar controlevragen helpen je om te bepalen of een signaal zwaar genoeg weegt:

  1. Komt het thema terug bij meerdere vertrekkers? Kijk naar een langere periode en meerdere functies of teams, niet naar één uitschieter.
  2. Raakt het een belofte uit je EVP? Als je ‘groei’ belooft en vertrekkers juist groei misten, staat je kernbelofte onder druk.
  3. Speelt het bij vertrek kort na indiensttreding? Vroeg vertrek kan wijzen op een kloof tussen verwachting en praktijk. Ga na of dat bij jou het geval is, in plaats van het aan te nemen.
  4. Bevestigen blijvers of leidinggevenden het beeld? Leg exitinformatie naast gesprekken met huidige medewerkers, zodat je niet alleen de kritische kant hoort.
  5. Kun je de praktijk veranderen? Zo niet, dan pas je de belofte aan. Zo wel, dan verander je eerst de praktijk en daarna je verhaal.

Beantwoord je meerdere vragen met ja, dan is het tijd om je EVP te herzien. Een stappenplan daarvoor vind je in EVP opstellen voor technische en blue collar functies.

Een paar praktische aandachtspunten

  • Bundel antwoorden per thema. Werk met vaste categorieën, zodat je antwoorden over tijd kunt vergelijken.
  • Houd het anoniem. Gebruik in je wervingsmateriaal geen herleidbare uitspraken van vertrekkers.
  • Test na een aanpassing. Kijk of je sollicitanten anders reageren op de eerlijkere tekst, en of het thema later minder vaak terugkomt in exitgesprekken.

Van vertrekreden naar betere wervingsboodschap

Exitgesprekken zijn geen wervingsinstrument op zich, maar wel een bron van signalen. Terugkerende thema’s die blijvers of leidinggevenden bevestigen, geven aanwijzingen waar je verhaal en je praktijk mogelijk uit elkaar lopen. Die punten kun je controleren en, waar nodig, eerlijker beschrijven in je vacatures.

Begin klein: pak de vertrekredenen van het afgelopen jaar, zet ze naast je huidige vacaturetekst en markeer elke belofte die schuurt. Wil je die inzichten koppelen aan doelgroepdata en je campagnes? Lees hoe onze datagedreven werkwijze werkt of bespreek je vacature met ons.

Wij komen graag in contact
Contact opnemen
Goede mensen zoeken geen vacatures. Download de whitepaper en lees hoe je ze tóch bereikt.