Setting up a referral recruitment scheme for hard-to-fill technical roles

8 mins’ reading time

Tadaah team meeting

Zoek je een monteur, lasser of operator en blijft de vacature open staan? Dan heb je waarschijnlijk al collega’s in dienst die precies zulke vakmensen kennen. Met referral recruitment maak je van die contacten een vast wervingskanaal. Het werkt alleen als je medewerkers precies weten wie je zoekt, als aanbevelen makkelijk is en als je elke tip snel opvolgt. Zie het als aanvulling op je campagnes, niet als vervanging.

Hieronder lees je hoe je referral recruitment opzet voor schaarse blue collar- en technische functies. Je leest ook waar de risico’s zitten als je te veel op dit ene kanaal leunt.

Waarom werkt referral recruitment bij schaarse functies?

Bij schaarse profielen wil je niet alleen afhankelijk zijn van mensen die zelf solliciteren. Referrals kunnen ook vakmensen bereiken die niet actief naar vacatures zoeken. Je eigen medewerkers kennen zulke mensen soms persoonlijk: van een vorige werkgever, van de opleiding, van de sportclub of uit de buurt.

Een aanbeveling van een collega heeft een ander gewicht dan een advertentie. De kandidaat hoort van iemand die hij vertrouwt hoe het werk echt is. Jij krijgt een kandidaat die al een eerste filter heeft gehad, want je medewerker zet zijn eigen naam niet zomaar op het spel.

Onderzoek ondersteunt dat beeld, met een belangrijke kanttekening. Een studie met data van één Amerikaanse onderneming liet zien dat aanbevolen kandidaten vaker werden aangenomen en langer bij het bedrijf bleven. Het ging om één bedrijf in de Verenigde Staten, dus je kunt die uitkomst niet één op één vertalen naar jouw organisatie. Het maakt wel duidelijk waarom veel werkgevers dit kanaal serieus nemen.

Voor technische functies speelt nog iets mee. Vakmensen kunnen goed inschatten of iemand het werk aankan. Een ervaren elektromonteur weet beter dan een algemene advertentie welke oud-collega de juiste certificaten en werkhouding heeft.

Welke voorwaarden maken een referral-aanpak succesvol?

Een referral-programma staat of valt met de basis. Veel werkgevers roepen in een teamoverleg dat iedereen “eens moet rondvragen” en horen daarna niets meer. Dat ligt zelden aan onwil. Meestal weten medewerkers niet precies wie ze moeten aandragen of wat er daarna met hun tip gebeurt.

Would you like to find out more about data-driven recruitment?
Discover how AI, target audience data and labour market insights can help you attract the right candidates. Download our white paper for practical insights, or feel free to get in touch for advice tailored to your organisation.

1. Een scherp profiel van wie je zoekt

“We zoeken technische mensen” levert weinig op. Geef je medewerkers een kort en concreet profiel: welke functie, welke ervaring of diploma’s zijn echt nodig en wat mag iemand nog leren. Hoe scherper het profiel, hoe beter de tips. Een goed initial interview with the hiring manager helpt je die eisen vooraf helder te krijgen.

2. Een verhaal dat medewerkers kunnen doorvertellen

Je collega’s moeten kunnen uitleggen waarom iemand bij jullie zou willen werken. Denk aan roosters, reistijd, het soort projecten en de sfeer in het team. Werkgevers schatten vaak verkeerd in welke voordelen de doelgroep belangrijk vindt. Data laat regelmatig zien dat vakmensen juist andere wensen hebben dan de werkgever denkt. Een EVP for technical and blue-collar roles geeft medewerkers de juiste woorden.

3. Aanbevelen moet makkelijk zijn

Een lang formulier of een mail naar HR die dagen blijft liggen, werkt drempelverhogend. Zorg voor één eenvoudige route: een korte link, een vast aanspreekpunt of een kort gesprek op de werkvloer. Geef medewerkers ook iets om te delen, zoals een vacaturelink of een korte video. Welke content daarvoor geschikt is, lees je in What sort of social recruitment content works for the tech sector?.

4. Snelle opvolging en terugkoppeling

Niets remt een referral-programma zo hard af als een tip waar niets mee gebeurt. Bel een aanbevolen kandidaat binnen een paar dagen en laat de medewerker weten hoe het ervoor staat. Ook als het geen match is. Wie één keer het gevoel heeft dat zijn tip in een la verdwijnt, doet het geen tweede keer.

5. Erkenning die past bij je team

Veel werkgevers kiezen voor een beloning bij een geslaagde aanname. Dat kan helpen, maar het is niet het enige wat telt. Waardering van de leidinggevende en zichtbaar resultaat doen ook veel. Kies je voor een financiële beloning? Leg dan vooraf vast wanneer die wordt uitgekeerd en stem de fiscale en administratieve kant af met je salarisadministratie.

Referral recruitment opzetten in zes stappen

Met de voorwaarden op orde kun je het programma praktisch inrichten. Houd het klein en overzichtelijk; je kunt het later altijd uitbreiden.

  1. Kies de functies. Begin met de twee of drie vacatures die het moeilijkst te vullen zijn.
  2. Maak per functie een kort profiel. Maximaal een halve pagina met harde eisen, wensen en wat de functie aantrekkelijk maakt.
  3. Leg de route vast. Wie ontvangt de tip, binnen hoeveel dagen volgt contact en hoe krijgt de medewerker terugkoppeling?
  4. Spreek de spelregels af. Wanneer telt een aanbeveling, wat is de eventuele beloning en wat gebeurt er als dezelfde kandidaat ook via een campagne binnenkomt?
  5. Introduceer het programma persoonlijk. Leidinggevenden vertellen het in werkoverleg of op de werkvloer, niet alleen via een intranetbericht.
  6. Meet de uitkomst. Registreer bij elke sollicitant via welk kanaal hij binnenkwam. Zo zie je welk deel van je aannames via referrals loopt.

Hoe combineer je referral met een datagedreven wervingsaanpak?

Hoeveel kandidaten referrals opleveren, hangt af van de omvang en samenstelling van de netwerken van je medewerkers. Het bereik blijft beperkt tot de mensen die je team kent. Voor een structurele instroom heb je dus ook kanalen nodig die verder reiken dan het eigen netwerk.

Referral via medewerkers Betaalde recruitmentcampagnes
Reach Beperkt tot het netwerk van je team Breed, af te stemmen op functie en regio
Costs Tijd voor opvolging, eventueel een beloning Mediabudget, creatie en campagnebeheer
Predictability Wisselend, afhankelijk van wie je collega’s kennen Bij te sturen op basis van campagnedata
Sterk punt Vertrouwen en een eerlijk beeld van het werk Latente kandidaten buiten je eigen kring bereiken

De twee versterken elkaar. De inzichten uit je doelgroepdata over wat vakmensen belangrijk vinden, gebruik je zowel in je campagnes als in het verhaal dat medewerkers doorvertellen. En campagnes zorgen dat je ook mensen bereikt die niemand in je team kent. Hoe je die groep aanspreekt, lees je in reaching passive jobseekers.

Meet alle kanalen op dezelfde manier. Kijk niet alleen naar het aantal sollicitaties, maar ook naar hoeveel kandidaten door de selectie komen en blijven. Meer daarover lees je in measuring the quality of your pool of applicants.

Bij FosFor combineren we doelgroepdata, gerichte campagnes en de eerste selectie van kandidaten. Onze opdrachtgevers spreken gemiddeld alleen de 2 tot 4 beste kandidaten per maand, en in een wekelijks overleg bespreken we resultaten en vervolgstappen. Een eigen referral-programma past daar prima naast. In our data-driven approach lees je hoe dat traject verloopt.

Welke risico’s horen bij te veel afhankelijkheid van één kanaal?

Leun je vooral op referrals, dan werf je steeds in dezelfde kringen, want medewerkers dragen mensen aan uit hun eigen netwerk. Dat voelt vertrouwd, maar het kan de diversiteit van je kandidatenpool beperken en je vijver kleiner maken.

Een recent veldexperiment over gendersegregatie in beroepen laat zien hoe dat kan uitpakken. De onderzoekers stellen dat referrals de scheiding tussen mannen- en vrouwenberoepen kunnen versterken. Zij onderzochten 1.294 geschoolde werknemers in 12 beroepen in productie en dienstverlening in Oeganda. Kandidaten van het geslacht dat in een beroep in de minderheid was, werden 23,4 procentpunt minder vaak aanbevolen, ook bij gelijke kwalificaties. De netwerken van de onderzochte werknemers bleken ook naar geslacht gescheiden. Het gaat om een discussion paper uit één land, dus je kunt die uitkomst niet één op één vertalen naar jouw organisatie. Het is wel een reden om bij technische beroepen waarin één groep sterk oververtegenwoordigd is, na te gaan wie er via referrals binnenkomt.

Er zijn meer valkuilen:

  • Het netwerk raakt op. Na de eerste tips wordt het vaak stil, omdat medewerkers hun geschikte contacten al hebben genoemd.
  • Je selectie wordt minder scherp. Een aanbevolen kandidaat moet door dezelfde selectie als ieder ander. Anders loop je het risico op een aanname op basis van vriendschap in plaats van geschiktheid.
  • Onvoorspelbare instroom. Je kunt niet sturen op wanneer iemand een geschikte kennis tegenkomt. Voor planbare groei heb je kanalen nodig die je kunt bijsturen.
  • Spanning in het team. Een afgewezen aanbeveling kan gevoelig liggen. Heldere criteria en een nette terugkoppeling voorkomen veel gedoe.

De oplossing is niet stoppen met referrals, maar ze bewust inzetten als één kanaal in een bredere mix. Gebruik dezelfde selectiecriteria voor elke kandidaat en kijk regelmatig naar de herkomst van je instroom.

Where are you starting tomorrow?

Kies één lastige vacature, schrijf een profiel van een halve pagina en vraag twee leidinggevenden om het in hun eerstvolgende werkoverleg te bespreken. Spreek af wie de tips binnen een paar dagen opvolgt. Zo test je in korte tijd of je team een bruikbaar netwerk heeft.

Merk je dat referrals niet genoeg opleveren voor je schaarse functies? Dan is een bredere aanpak nodig. Get in touch voor een gesprek over je moeilijk vervulbare vacature en hoe je referrals en campagnes laat samenwerken.

We would like to get in touch
Get in touch
Good people don’t look for job vacancies. Download the white paper and find out how you can reach them anyway.